Please enable / Bitte aktiviere JavaScript!
Veuillez activer / Por favor activa el Javascript!
Vizitorë të respektuar bëni like faqen tonë në facebook

Koagulimi i gjakut

Gjaku

– Përbëhet prej plazmës së gjakut ,pjesës së lengët të pasur me proteina dhe prej elementeve qelizore; eritriciteve,leukociteve,trombociteve.

– Eritrocitet janë me numer me të madhë nga qelizat e tjera.

– Metabolizmi I tyre përcaktohet në procesin e glikolizës dhe oksidimin e glukozës me ciklin pentozik.

– Me këtë rrugë krijohet NADPH ,keshtu reduktohet glutationi i oksiduar në SH-formën.

• Në këtë formë glutationi I mbron SH-grupet e enzimave në eritrocite,dhe nëse krijohet met -hemoglobina me Fe 3+,glutationi redukton.

• Leukocitet-sherbejnë kryesisht në procesin e fagocitozës në mbërojtjen imunologjike.

• Trombocitet krijohen me ndarjen prej megakariociteve. Këto janë në realitet fragmente citoplazmatike.

Koagulimi i gjakut

Koagulimi I gjakut ose hemostaza është proces I krijimit të koagulumit me të cilin ndërprehet gjakrrjedhja prej enës së gjakut.

• Hemostaza përfshin disa procese;

» Konstrikcionin

» Krijimin e koagulumit trombocitar-të bardhë

» Krijimin e koagulumit të gjakut-të kuq

» Stabilizimin e koagulumit të gjakut dhe

» Zbërthimin e tij –lizën.

• Pas dëmtimit te enes së gjakut paraqitet vazokonstrikcioni për të penguar gjakrrjedhjen nga ena .

• Vazokonstrikcioni është si pasoj e veprimit të sistemit simpatik.

• Kontrakcionit lokal muskular.

• Substancave vazokonstriktore të liruara nga indet e dëmtuara,pllakzave të gjakut, psh. tromboksanit A2, serotoninës.

• Në procesin e koagulimit të gjakut marrin pjesë shumë faktorë,të cilët I takojnë grupit të proteazave.Ato gjënden si proenzime dhe aktivizohen gjatë procesit të koagulimit,si tripsinogjena ose kimotripsinogjena.

Aktivizimi I procesit të koagulimit kalon në 4 faza;

1.Parafazë- krijohet kompleksi I përbërë prej faktorëve aktiv Xa, V,Ca –joneve dhe fosfolipideve.Kompleksi ka veçorit e aktivatorit të protrombinës.

2.Në fazën e I shndërrohet protrombina në trombin aktive.

3. Në fazën e II vepron trombina në fibrinogjen dhe krijohet rrjeta e fibrinës (KRIJIMI I KOAGULUMIT).

• Faza e tretë është krijimi i strukturës rrjetore dhe krijimi I trombit të fort,që mundsohet me veprimin e trombociteve në përbërjen e te cilave është trombostenina.

• Nëse lëndohet ena e gjakut vie gjerë te aktivizimi I fazës së tretë të hemostazës.

• Këtë proces e inicojnë substancat aktivatore të vendosura ne muret e enëve të gjakut.

• Në gjak gjënden substancat të cilat ndihmojnë koagulimin –prokoagulantet, dhe ato që e inhibojnë antikoagulantet.

• Koagulimi i gjakut mund të bëhet me dy rrugë;

• Rrugën e brendëshme

• Rrugën e jashtme

• Si rezultat i këtij aktivizimi krijohet kompleksi enzimatik aktivatorët e protrombines,të cilët protrombinen inaktive e shëndrrojnë në trombin aktive.

• Trombina pastaj e aktivizon fibrinogjenën e plazmës në fibrin ashtu që e shkëput në monomere të cilat pastaj lidhen në mes veti dhe krijojnë rrjeten në të cilën ngjitën dhe qelizat e gjakut, dhe në këte formë krijohet koagulumi I gjakut.

• Në procesin e koagulimit të gjakut marrin pjesë substancat të cilat quhen faktorë të koagulimit.



• Faktoret e koagulimit roli



• faktor I (Fibrinogjeni) formon rrjeten e fibrines

• Faktor II (protrombina) aktivizon faktorin e I, V, VII, XIII protein C, trombocitet

• Faktor III (faktori indor, ( tromboplastina indore) kofaktor per faktorin VII a

• Faktor I IV Kalciumi

• Faktor V (proakcelerina) kofaktor per faktorin e X

• Faktor VI emertimi I vjeter per faktorin aktiv te V, faktori Va

• Faktor VII (prokonvertina), faktori stabil – aktivizon faktoret , IX, X.

• Faktori Roli

• Faktori I VII- globulina antihemofilike A kofaktor I faktorit IX

Faktor IX -faktorI I Kristmanit- globulina antihemofilike B aktivizon faktorin e X

• Faktori - X (Stjuart-Proverit –aktivizon faktorin e II

• Faktor XI (prekursor I tromboplastines të plazmës, antihemifilik -C aktivizon faktoret- XII, IX i prekalikreinen.

• Faktor XII (faktori i Hagemanit )aktivizon prekalikreinen dhe fibrinolizën

• Faktori XIII (faktori i stabilizimit të fibrinës e stabilizon koagulumin e gjakut.

• Faktori I Fon Bilenbrandit - merre pjese ne shendrimin e trombociteve

• prekalikreina( faktori I Fleqerovit )

• kininogjeni me peshë të madhe molekulare e -aktivizon faktorin e XII, XI, prekalikreinën.

• Fibronektina -merrë pjesë në adëhezionin e trombociteve.

Rruga e brendëshme e koagulimit të gjakut

• Rruga e brendëshme e koagulimit të gjakut fillon me dëmtimin e enës së gjakut dhe kontaktit me kolagjenin.

• Dëmtimi i enës dhe kontakti me kolagjenin shkakton aktivizimin e faktorit të XII ( të Hagemanovit ) dhe lirimin e fosfolipideve nga trombocitet .

• Faktori aktiv i XII vepron në formë enzimatike në faktorin e XI dhe e aktivizon ate.

• Për këte reakcion nevojiten kininogjenet me peshë të lartë molekulare dhe prekalikreina e shpejton.

• Faktori i XI aktiv (faktori XIa) me tutje aktivizon faktorin e IX.

• Faktori aktiv XI (-faktorin XIa) pastaj aktivizon faktorin e IX.

• faktori aktiv IXa vepron s bashku me faktorin e VIII dhe lirimin e fosfolipideve prej trombociteve në faktorin e X dhe e aktivizon ate.

• Faktori I VIII është shumë me rëndësi për këtë aktivizim dhe personat që kanë deficit të tij kanë predispozit për të gjakderdhë. Dhe mund të paraqitet sëmundja e hemofilis.

• Aktivizimi I mëtutjeshëm është si te rruga e jashtëme.

• Faktori i X me faktorin e V dhe fosfolipidet krijon kompleksin aktivizues të protrobinës , që e shëndërron protrombinën inaktive në ate aktive.

Rruga e jashtme e koagulimit të gjakut

• Rruga e jashtme e aktivizimit të koagulimit të gjakut fillon me dëmtimin e enës së gjakut ,për shkak të cilës lirohet tromboplastinna indore (faktor III).

• Ajo përbëhet prej fosfolipideve, memëbranave indore dhe kopmleksit lipoproteinik cili përben një enzim me rëndesi .

• Te disa infeksione bakterijale munden disa toksine bakterijale të shkaktojnë lirimin e këtij faktori dhe paraqitet një gjendje e rendë klinike koagulimi diseminues intravaskular (DIK),

• Kompleksi lipoproteinik I faktorit indor lidhet me faktorin e VII, e aktivizon ate dhe ne prezencen e tij se bashku me jonet e kalciumit (faktor IV) e aktivizon faktorin e X.

• Ky kompleks I faktorëve III i VII, e aktivizon dhe faktori e IX, I cili merrë pjesë dhe ne rrugen e brendëshme dhe në këtë formë këto dy rrugë lidhen në mes veti.

faktori I aktivizuar I X (faktor Xa) me fosfolipidet e nga faktorët indorë krijon me faktorin e V ,kompleksin aktivator të protrombinës .

Ky kompleks aktivizon protrombinën inaktive në trombin,që është shumë me rëndësi për koagulim të mëtutjeshem.

• Në fillim faktori I V (proakcelerina) në kompleks është në formën inaktive,por aktivizohet kur aktivizohet dhe trombina.

• Faktori aktiv I V tani shpejton edhe me shumë koagulimin gjegjësishte aktivizimin e trombinës.

• Faktori aktiv I X mundet dhe vetevetiu te aktivizoi trombinen , që në fillim edhe ndodhet,por aktivizimi I faktorit të V disa herë e shpejton këte proces.

• Rruga e jashtme dhe e brendëshme e koagulimit nuk janë dy sisteme të ndara,por jane shumë të lidhura në mes veti .

• Aktivizimi I njërit sistem aktivizon tjetrin.

• Rruga e jashtme aktivizohet me shpejtë, dhe në raste të dëmtimeve të rënda gjerë te koagulimi vie për 15 sekonda.

• Rrugës së brendëshme i nevojiten disa minuta (1-6 min.) për tu koaguluar.

Fibrinoliza

• Eshtë me rëndësi sepse koagulumet e fibrinës në gjak përseri zbërthehen .E shtë mekanizëm I kundërt me koagulimin.

• Faza e parë është aktivizimi I plazminogjenit I cili me veprimin e kalikreinës shëndrohet në plazminën aktive.

• Proteazat të cilat aktivizojnë plazminogjenin gjënden në shumë inde.

• Plazmina aktive është një proteazë e cila ka afinitet të lartë për ta zbërthyer fibrinën në peptide të tretëshme .

• veprojnë në sistemin e koagulimit ,ato e inhibojnë krijimin e trombinës polimerizimin e monomereve në fibrin.




fjale kyçe: fiziologjia e njeriut, fiziologjia e gjakut, fiziologjia e njeriut ligjerata, pytje nga fiziologjia, fiziologji pytje, provim nga fiziologjia, ligjerat nga fiziologjia, fiziologjia e njeriut pytje dhe pergjigjje, te dhena themelore nga fiziologjia, fiziologjia e zemres, fiziologjia e veshkave, fiziologji mjekesore, fiziologjia e gajtonit, 
  Scoop.it Ruaje këtë faqe Bookmark this website

Related Post - Postime të ngjashme

Kontakto

Name

Email *

Message *