Please enable / Bitte aktiviere JavaScript!
Veuillez activer / Por favor activa el Javascript!
Vizitorë të respektuar bëni like faqen tonë në facebook

TRAKTI URO –GJENITAL DHE GJËNDRAT MBIVESHKORE(Radiologji)

TRAKTI URO –GJENITAL DHE GJËNDRAT MBIVESHKORE

Metodat e ekzaminimit janë të shumta.
• Radiografia native
• Metodat digjitale :
• UZ
• CT
• RM
• Skanimi me izotope


Metodat me kontrast per tr.uriar
• Urografia intravenoze
• Urografia retrograde
• Cistografia
• Aortografia si dhe angiografia renale
Metoda me kontrast per ekzaminimin e org.gjenitale tek femrat
• Histero-salpingografia - HSG
Radiografia native
• Ekzaminimi i traktit urinar fillimisht duhet fillon me një rtg. native të bërë në pozitën shtrirë në shpinë.
• Kjo na vlen për t’i diferencuar ndryshimet :
• (konkrementet )inorganike si dhe të përziera

UZ
• UZ është metoda e parë me të cilën fillojmë ekzaminimin e traktit urogjenital.
• Ekzaminimi bëhet me sondën abdominale (konvekse) për të analizuar morfologjinë e veshkave, fshikës urinare, organeve të pelvikut, si dhe gjëndrave limfatike.


Me këtë grafi përcaktojmë
• formën,
• pozitën dhe
• madhësinë e veshkave
• konturat e m. psoas,
• ndryshimet ekspanzive të mëdha, të cilat në mënyrë indirekte bëjnë spostimin e zorrëve
• Te gjitha keto verhen nese pacjenti është I përgditur mirë e s’kemi pengesa nga gazrat.

Llojet tjera te sondave
• Në këtë diagnostikim duhet përdorur edhe sondën transrektale për të diferencuar prostatën.
• Te femrat ekzaminimi i uterusit, bëhet edhe me sonden transvaginale.

UZ si metod intervete
• Më përdorimin e UZ në traktin urogjenital bëhen edhe intervenime të ndryshme, si
• drenimi I abcseve,cistave .
• marrja e matrialit per biopsi.

TK
• TK është metodë e zgjedhjes për të verifikuar ndryshimet në
• gjëndrat mbiveshkore,
• veshkë,
• fshikën urinare si dhe organet e pelvikut.

TK
• Në këtë drejtim ndihmë të madhe jep edhe kontrasti, i cili mund të aplikohet gjatë punës me TK
• Per veziken urinare kontrasti aplikohet I.V dhe pacjenti riekzaminohet pas 15 min.
• Nese ka kateterin aplikohet kontrasti 1:10 permes kateterit me kushtë qe gjatë aplikimit te mbyllet kateteri.

RM
• RM është më e mirë se TK në analizën anatomike, si dhe në vërtetimin e ndryshimeve patologjike në organet gjenitale në pelvik.
Urografia intravenoze
• është metodë me kontrast ku prezantojmë sistemin kanalikular të urotraktit.
• Si mjet kontrasti përdorim kontrastet hidrosolubile me sasi 20-60 ml.
• Këto kontraste eliminohen me filtrimin glomerular të veshkave.

U.I.V
• Pas aplikimit të kontrastit bëhen grafi në minutin e 5, 15, 30, 45
• Më këtë metodë përcaktojmë kohën e eliminimit të kontrastit ne te dy veshkat apo ndryshimin në kohën e eliminimit të kontrastit me te cilen mundesohet percaktimi I funksionit te veshkave.

Urografia infuzive
• bëhet me të njëjtin kontrast si edhe urografia I. V., por në koncentrim më të vogël 30- 60% dhe sasi më të madhe te tretjes deri në 250 ml. .
• Indikacionet për urografi infuzive, janë ndryshimet obstruktive, si dhe dëmtimi funksional i veshkave.
• Grafitë bëhen me të njëjtën mënyrë si edhe të urografia I. V., por kjo mund të zgjasë disa orë (3-6 orë) dhe quhet urografia infuzive me kohëzgjatje.

Pielografia retrograde
• është ekzaminim morfologjik i sistemit kanalikular të veshkave, i cili bëhet te hipofunksionet e rënda të veshkave apo edhe te afunksioni.
• Kjo metodë bëhet atëherë kur me ekzaminimet e mëparshme nuk kemi fituar gjendjen e rrugëve urinare.
• Me pare urologu me cistoksop nëpër ureter vendos kateterin ureteral dhe pastaj radiologu injekton kontrastin i cili shkon deri në veshkë dhe studiohet forma dhe gjerësia e kaliceve, pelvistit, ureterit, si ndryshimet eventuale ne ta.

Cistografia
• metodë me kontrast për të prezantuar fshikëzën urinare.
• Kryhet me vendosjen e kateterit në fëshikëz dhe mbushja e saj me kontrast.
• Fshikëza e urinës mund të diagnostikohet edhe gjatë urografisë si cistografi antegrade
• Mirpo cistografia është e mirë për prezentimin e një tumori në vezikë kur injektimi I vezikes me UIV nukë arrihet të bëhet.

Cistoureterografia
• Eshtë metodë e cila prezanton fshikëzën urinare dhe ureterën dhe quhet edhe uretereografi miksionale, ku grafitë bëhen gjatë mikcionit të urinës.
• Në fillim të uretrës futet kontrasti i cili e mbush fshikëzën, pastaj i sëmuri urinon (miksioni) dhe gjatë kalimit të kontrastit nëpër uretër bëhen grafitë.
• Kjo metodë bëhet te të sëmurit ku dyshohet në trauma, striktura(ngushtica), divertikuj apo tumore uretrale.

ANOMALIT dhe klasifikimet klinike të tyre

Veshkat
• Anomali në numër:
• më shumë se dy veshkë,
• Agenezi
• Aplazi - mungesa e tërësishme e veshkës
• Anomali në madhësi:
• hipoplazi,
• atrofi,
• hipertrofi kompenzatore (veshka e anes se kundert)

VESHKAT

Anomali në pozitë:
• a. malrotacion,
• b. Ektopi(vendosja e veshkes ne poziten jo normale)

Anomali në formë:
• a. veshkat në formë patkoi, ektopi e kryqëzuar
Veshkë ektopike e majtë - në pelvik
Pielloni dhe ureteri:


• Anomali në numër


• bifid, trifid, piellon multifid
• duplikaturë e piellonit dhe ureterit
Anomali e pozitës dhe formës së ureterit

• divertikuli ureteral
• obstruksioni kongjenital i ureterit
• megaureter
• refluksi vezikoureteral
Anomalia në madhësi
• Hipoplazi veshka e vogël mund të jetë shkak i ngecjes në zhvillim
• Te hipoplazioni kalikset renale dhe pielloni janë me formë normale por të vogla, kurse parenhimi renal më i hollë.
• Atrofia e fituar - mund të jetë si rrjedhojë e piellonefritit të rëndë kronik ose infarktit për shkak të okluzionit të vazave renale.

• Hipertrofia kompenzatore – vjen si rrjedhojë e daljes së njërës veshkë jashtë funksionit si agenezi, atrofi, nefrektomi.

• Ektopia - veshka është e zhvilluar normalisht, por në vend tjetër.
• Te ektopia ureteri është i shkurtër, që dallon nga veshka e lëshuar (ptoza) e cila ka ureterin me gjatësi normale.
• Diagnostikimi bëhet me urografi, UT, TK, RM.
Anomalia në numër te ureteret dhe piellonet

• Kur nuk është në tërësi ureteri i ndarë quhet bifid, dhe
• hyrja në mëshikëz bëhet vetëm nëpër një vrimë.
Ureter dupleks
• kur secili veç e veç futet në fshikëzën e urinës.
• malformimet e tilla (ureter dupleks) janë ndër më të shpeshtat
• Shumë rrallë mund të hasim në ureter trifid apo multi.
• Veshka me ureter dupleks është gjithmonë më e madhe.
• Diagnostikimi bëhet me urografi ekskretore UIV
Anomalia në pozitë dhe formë të ureterit
• ndër të parët mund të hasen
• divertikujt ureteralë, të cilët janë mbetje rudimentare e ureterit të cilët kanë të gjitha shtresat e ureterit normal.

Megaureteri
• është zgjerim kongjenitale joobstruktive.
• Ureterët e zgjeruar për shkak të obstruksionit, infeksionit ose shtatzënisë, quhen hidroureter.

Veshka policistike
• është një keqformim i trashëguar i karakterit familjar,
• veshkat kanë cista të shumta, por me përmasa më të vogla.
• Veshka polcisitke shpesh prek të dy veshkat.
• Ky formim i cistave shpjegohet me mosbashkimin gjatë jetës embrionale të pjesës së sipërme të nefronit me pjesën e poshtme të tij.

• Cistat takohen kudo në parenhimin renal, por më së shumti në pjesën kortikale.
• Në grafi native veshka duket më e rritur dhe me kontura valore.
• Në UIV kontrasti varësisht nga shkalla e dëmtimit mund të jetë i pakët, apo edhe mungon,
• por mund të jetë edhe i vonuar.
• Me urografi kalikset duken të zgjeruara,
• të shtyra në mes veti,
• ku duken forma harqesh që shpeshherë mund t’i ngatërrojmë me tumor.

• TK është metodë definitive për dignostikim.
Piellonefriti kronik


• Është një sëmundje e shpeshtë e traktit urinar
• Sipas disa autorëve si piellonefrit duhet të emërohen vetëm ato infeksione të cilat janë si pasojë e infeksioneve bakteriale të ardhura, qoftë me rrugë hematogjene apo lokale.

• Por, disa autorë të tjerë përmendin edhe ndryshimet në drenimin e urinës,
• si stazat e lindura, të fituara apo nga
• refluksi vezikoureteral.
• Sipas statistikave tona dhe përvojës sonë edhe njëra edhe tjetra ndikojnë në paraqitjen e piellonefritit kronik.
Për diagnostikim të piellonefritit kronik
• nevojitet të bëhet urografia eksretore si dhe UZ dhe TK.
• Të gjitha këto metoda plotësojnë njëra-tjetrën.
• Ne diagnozë diferenciale me piellonefritin kronik vjen shumë shpesh edhe tuberkuloza renale.

Absceset renale
• janë rast shumë i rrallë.
• Shkaktohen me infeksionet ascendente me bakteret gram negative nga vezika urinare.
• Shumë rrallë mund të ndodhë me rrugë hematogjene, e cila ndodh te septikemia apo edhe te diabeti.
Abseci I veshkes se majte

• Metodat për diagnostikimin e tyre janë
• nativi i urotraktit,
• UZ
• UIV dhe
• TK, që plotësojnë njëra-tjetrën.
Refluksi vezikoureteral -
• Orificiumi i ureterit normal pengon refluksin- kthimin e urinës nga vezika për në uretër.
• Viteve të fundit është zbuluar lidhje e afërt në mes të refluksit, uroinfeksioneve dhe sëmundjeve të veshkave.
Shkaktarët më të shpeshtë të refluksit janë:

• Anomalitë kongjenitale si: divertikujt, ureteri dupleks dhe ektopia e ureterit.
• cistis akut apo kronik,
• sëmundjet neurogjene të lindura apo të aktivizuara,
• kanceri i vezikës,
• intervenimet kirurgjike në pjesët distale të ureterit,
• obstruksioni i ureterit distal,

Sipas shkallës, refluksi ndahet në katër grupe

• I - Stadi i parë, refluksi në pjesën distale (pelvike )të ureterit .Ureteri është me gjerësi normale.
• II- Stadi i dytë, ku refluksi arrin deri në veshkë pa dilatim të ureterit.
• III- Stadi i tretë, refluksi në veshkë,kalikset e deformuar, ureteri nuk është i zgjeruar,
• IV- Stadi i katërt, refluksi në veshkë, zgjerim i ureterit, piellonit dhe kaliksave.

• Studimet e ndryshme kanë treguar se refluksi primar ka tendencë të përmirësimit te fëmijët, kështu që në 80% të rasteve me refluks të stadit të parë kanë mundësi të mjekohen tërësisht dhe që vetëm 20% të rasteve të kalojnë në stadin e katërt.
• Korrigjimi kirurgjik i reflukseve është i indikuar vetëm atëherë kur nuk ka sukses tretmani medikamentoz.

• Diagnostikimi është shumë efikas me urografinë mikcionale.
• Me këtë metodë shohim gjendjen e parenhimit renal, zgjerimin eventual te uretrit si dhe pas mikcionit refluksin të cilin e bëjmë gjithmonë nën kontrollën me skopi.
• Në raste të tilla edhe pas mikcionit do të vërejmë urinë rezidu në vezikë.

• Me fjalën hidronefrozë dhe hidroureteronefroz kuptojmë zgjerimin e sistemit kanalikular të veshkave dhe uretereve.
Stazë urinare bilaterale
Ekzistojnë dy lloje të stazës urinare

• obstruktive
• joobstruktive.
• Forma obstruktive është forma më e shpeshtë, te e cila pas urografisë ekskretore zbulohet shkaktari(konkrement, tumor etj)
Shkaqet joobstruktive mund të jenë


• çrregullimet inflamatore
• inervimi dhe
• anomalitë kongjenitale.

• Shenjat e para rëntgenologjike së pari lajmërohen në kalikse të veshkës.
• Kalikset normale kanë formën e shkronjës “Y”.
• Gjatë stazës vjen deri të ndryshimi i kësaj forme.
• Me urografi ekskretore vërehet ngadalësim i sekrecionit, si dhe koncentrim i vogël i kontrastit.

• Në faza të avancuara vjen deri te afunksioni i veshkës.
• Diagnostikimi bëhet me urografi retrograde,
• UZ dhe TK.

Divertikujt e vezikës urinare
• mund të jenë solitare dhe multiple.
• Madhësitë e ndryshme.
• Diagnostikimi me cistografi dhe UZ.
Divertikuli I vezikes urinare
Hiperplazia e prostatës
• shumë shpesh është edhe si shkas kryesor i obstruksionit në qafën e vezikës urinare te të rriturit - meshkujt.
• Në mbushjen me kontrast te Vezikes urinare vërehet si defekt që sposton vezikën kraniale dhe jep një formë konvekse(si mandarin)
Hiperpalzion malinj I prostates me gjander limfatike patologjike
Te ndryshimet malinje
• ky defekt është jo i lëmuar,
• i vrazhdë - i dhëmbëzuar.

• Diagnostikimi bëhet me uretrocistografi, UZ.
• Për të diferencuar zgjerimin e karcinomës në periferi preferohet të bëhet TK dhe RM.

Ca e prostates me infiltrim ne rektum , veziken urinare dhe gjandra limfatike
Konkrementet në traktin urinar
• janë sëmundja më e shpeshtë e traktit urinar.
• Mund të jenë inorgani dhe organik



• Afro 95% janë inorganik
• konkrementet e pjesës distale të urotraktit janë me përbërje nga oksalatët e kalciumit, fosfatit të kalciumit,
• 4% janë të natyrës organike me permbajtje te acidit urik dhe 1% cistinik.
• Numri më i madh i këtyre konkrementeve kanë përmbajtje nga kripa minerale dhe janë të dukshëm në RTG native.

Metodat diagnostikuese
• është UIV
• UZ
• Urolitiaza në shumicën e rasteve mjekohet me thyerjen e konkrementeve(thërmim) me ESWL- (eztracorporal shock wave lithotripsy).
Urografia I.V është metodë efikase në zbulimin konkrementeve organike.
• të prezantojë konkrementet organike që nuk janë të dukshme në nativ;
• të përcaktojë ndryshimet funksionale dhe morfologjike të shkaktuara nga konkrementet.

• Nuk mund të interpretohet urografia pa grafi native.
• Të gjitha konkrementet që në vete përmbajnë materie inorganike bëhen të dukshme në nativ të urotraktit.
• Kurse konkrementet me natyrë organike janë të tejdukshme dhe nuk absorbojnë rreze X.
• Për ta prezantuar lokalizimin e tyre, është e indikuar urografia ekskretore

• Në UIV konkrementet organike duken si defekt mbushjeje,
• qoftë në ureter apo vezikë.

• Konkrementet në vezikën urinare janë konkremente migruese, të cilat arrijnë nga pjesët e sipërme të urotraktit.
• Shumë rrallë formohen në vetë vezikë.
• Forma e konkrementeve të vezikës është e
• rrumbullakët dhe
• ovale,
• madhësia ndryshon.

• Në nativ të urotraktit vërehen hije minerale në pelvikun e vogël mbi simfizë,
• të cilat me ndryshimin e pozitës ndryshojnë edhe vendosjen.

Konkremente në veshkën e djathtë dhe në fshikën urinare
Tumoret e traktit urinar
• tumoret urinare ndahen në tumore të
• parenhimit renal-kortikal dhe
• tumoret e sistemit kanalikular dhe të
• vezikës.
Hipernefromat-Tu malinj
• Vlerën më të madhe klinike e kanë tumoret malinje të parenhimit renal hipernefromat, që paraqesin 85% të të gjitha tumoreve renale të veshkave.
Hipernefroma
Tumori Wilms,Tu malinj I femive
• Te fëmijët tumori më i shpeshtë i veshkave është tumori Wilms, që përbën afro 90% të të gjitha tumoreve në abdomen.
Tumori Wilms
Tumori Wilms me metastaza ne mushkeri


• Për diagnostifikimin e tumoreve të veshkave përdoren EHO dopleri
• TK-ka prioritet
• RM
TK
• Me TK tumoret janë me pamje inhomogjene,
• koeficienti i absorbimit është i ngjashëm me atë të parenhimit renal, por shpesh edhe hipodenzë.
• Kufijtë janë jo të qartë dhe dukja është e mirë pas aplikimit të kontrastit.
• Me TK dhe RM më së miri mund të verifikohet zgjerimi i tumorit në periferi.

UIV

Në UIV te hipernefromat:
• veshka duket e rritur,
• me kontura të deformuara.
• Me kalimin e tumorit në kalikse apo në piellon jep defekt mbushjeje.
Defekt mbushjeje në mëshikëzën urinare majtas - karcinoma
Karcinomat e vezikës urinare
• diagnostifikohen me urografi eksretore ku në vezikë vërehen defekte mbushjeje- minus hije.
• Konturat e defektit janë të vrazhda, të dhëmbëzuara.
• Ultratingulli ndihmon mjaft në diagnostifikim.
• Me TK duhet mbushur vezikën me kontrast nëpër kateter dhe pasi që të distancohet vezika shohim ndryshimet milimetrike në muret e saj.
• RM nuk jep të dhëna më shumë se TK.
Ca e vezikes urinare
Rekostruksion infiltrimi I Ca V.urinaria dex. dhe hipertrofia e prostates
Cistat e thjeshta
• janë më të shpeshta.
• Etiologjia e tyre akoma është e panjohur.
• Mund të jenë edhe kongjenitale. Përmbajtja e cistave mund të jetë seroze apo edhe hemorragjike.
• Shpesh takohen jo vetëm solitare por edhe multiple, si dhe bilaterale.

Diagnostikimi bëhet me
• UZ,
• nuk ka nevojë për ekzaminim të mëtejmë
• TK, dhe RM japin të dhëna të njëjta.

Cista parapielike
• lokalizohet në rajonin e hillusit renal.
• Dyshohet me etiologji limfatike.
• Nuk komunikon me sistemin kanalikur renal.
• Diagnostifikimi bëhet me UT, TK dhe RM.
Ehinoku i veshkës

Diagnostifikimi bëhet me


• UT,
• TK,
• RM

Traumat e sistemit urinar
• këto ndryshime në sistemin urinar mund të jenë të natyrës së rëndë postraumatike.
• Këto mund të vijnë si rrjedhojë e ndryshimeve në parenhimin renal


• mund të jetë edhe te traumat e vezikës,
• si pasojë e frakturave kockore të kockave të pelvikut.
• Diagnostifikimi me UZ është i vështirësuar, shpesh për shkak të plagëve, por kjo metodë mund të jetë ndihmëse.
• TK dhe urografia ekskretore janë metoda mjaft bindëse.
Gjëndrat mbiveshkore


• Gjëndrat mbiveshkore janë të vendosura në indin dhjamor në polin e sipërm të veshkave
• Forma e tyre është e ndryshme.
• Djathtas ka formën e trekëndëshit dhe vendoset mbi polin e sipërm të veshkës së djathtë.
• Majtas ka formën e gjysmëhënës dhe bie ngadalë deri në hillusin renal.
• Ndërtimi i tyre përbëhet prej korteksit dhe medullës
Metodat radiologjike të ekzaminimit
• UT jep të dhëna jo të plota në drejtim të ekzaminimit të plotë.
• TK dhe
• RM janë metoda mjaft bindëse për ekzaminimin e gjëndrave mbiveshkore.
Histero-salpingografia - HSG
• Kjo është një metodë e ekzaminimit të mitrës dhe tubave të Fallopit,
• e cila bëhet me futjen e kontrastit nëpër rrugët vaginale.
• Për këtë ekzaminim përdorim kontrast hidrosolubil apo liposolubil.

• Në kohën e sotme kjo metodë përdoret vetëm te dg. e
• steriliteti primar apo sekondar, sepse për ndryshime të tjera patologjike të dhëna të mjaftueshme japin UT dhe TK.

Skema e organeve gjenitale të femrës
• 1.cerviksi-qafa;
• 2.istmusi;
• 3.kaviteti i mitrës;
• 4.briri i mitrës;
• 5.fundusi i mitrës;
• 6.ostiumi tubar;
• 7.tubi i Fallop;
• 8.pjesa ampullarë e tubit Fallop;
• 9.kontrasti qe ka kaluar në hapësirën përitonealë ;
• 10.instrummetët për futjen e kontrastit
Histerosalpingografia, uterus me një bri

Kontakto

Name

Email *

Message *